أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

90

قانون ( فارسى )

اگر داروهاى فوق را در آب بپزند و بعد از آن روغن در آن ريزند و باز بپزند ، و بر بدن بيمار بمالند شايد مفيدتر باشد . آب تر تيزك آبى در اين باره به تنهايى بسيار مفيد است و اگر يكى از روغنهاى مناسب حال با آن بر آتش بپزد تأثيرش بيشتر مىشود . آب‌پز پونهء بيابانى و آب پونهء بيابانى در علاج اين حالات بسيار خوب است . اينك روغنى تركيبى كه در علاج حالات سه‌گانه بسيار مفيد است . نسخه : شبت خشكيده ، مرّ ، فيجن ، پونه ، فلفل ، عاقرقرحا . همه را در شراب بريز و بر آتش بگذار تا بسيار خوب مىپزند و نرم مىشوند ؛ آنگاه شراب را بپالاى و يك دوم شراب پاليده روغن كنجد را با آن مخلوط كن و بر آتش بگذار بجوشد تا مادهء آبى همه‌اش بخار مىشود و از بين مىرود و تنها روغن مىماند . اين روغن را بر بدن بيمار بمال ! در علاج لرز و تكان بدون اراده كه از روىآورهاى تب يك اندر چهار باشد ، ماليدن روغنهاى علاجى بسيار تأثيربخش بر بدن بيمار حالت لرز و تكان را تسكين مىدهد . اين روغنها عبارتند از : روغن كوشنه ، روغن درمنه ، روغن مشك چوپان ، روغن سوسن ، روغن مر . روغن به وزن هفت مثقال ، فلفل به وزن سه درهم ، عاقرقرحاى خرد شده و ساييده به وزن يك دانگ . درهم قاطى شوند و بر بدن بيمار بمالند . خاراگوش در روغن بپزد و بر بدن بيمار مالند . كرفس در روغن زيتون بپزد و روغن را بر بدن بيمار مالند ! اگر بيمار بتواند در روغن زيتون گرم بنشيند و بدنش را بدان چرب كند بسيار خوب است . شايد نوشيدنيها در تخفيف حالت روىآور تأثير خوب داشته باشند . غالبا بيمار اگر مقدار زيادى آب بسيار گرم بخورد حالت روىآور تسكين يابد . بيمار سر بر بخار آب گرم گيرد فايده بيند . اگر از آب گرم نوشيدن يا سر بر بخار آب گرم گرفتن حالت روىآور فروكش نكرد و حدس زدى كه مادهء پديدآورندهء حالت پرمايه است ، دستور زير را به كار ببر ! رازيانهء شامى ، پونه ، بزر كرفس ، مصطكى ، ترتيزك آبى و شبت و امثال آن در آب بپزد و بيمار سر بر بخار آن گيرد . اگر هريك از داروهاى زير را در آب بپزى و بيمار سر بر بخار آنها گيرد بسيار بهره بيند ؛ اين داروها عبارتند از : درمنه ، مشك چوپان ، پونه ، شبت ، گورگياه ، سداب ( فيجن ) ، مرزنگوش ، كوشنه و بزرهاى گرم‌مزاج و گرمىبخش . كليه داروهاى ادرارآور براى تسكين حالت لرز و تكان بدون ارادهء تب‌دار بهره رسانند . اگر لرز و تكان بسيار شديد است و به اوج شدت رسيده است كه حالت لرز و تكان از اثر تب يك اندر چهار يا غير حالت تب يك اندر چهار باشد ، از داروهاى زير استفاده شود ، كه لرز و